Lero mar mwandu
Punch mar yamo en yo ma itiyogo e loso buche ka itiyo gi chik mar yamo. Otero ahinya yamo ma oting’o ng’injo kaka gino ma kelo teko ne gino ma itiyogo e ng’ado ng’injo mondo omi gino ma itiyogo odhi mapiyo kendo ong’e kaka ng’injono itiyogo. E loso gikmoko e kar tich, itiyo kode ahinya e loso mtoka, loso ndege, loso masin kod kuonde mamoko.
Mokwongo, ng’ado ng’ato gi yamo nigi kido maluwogi:
◆ 1.High tich maber kendo rito teko: Nikech tiyo kod yamo ma oting’o teko kaka teko, en gi teko maduong’ mar golo teko ka iporo gi kaka pile pile itiyogo gi stima kata gi pi. Ok mana ni odwoko piny ng’wech mar loso gikmoko kendo odwoko maber tich, to bende odwoko piny kwan mar teko ma itiyogo, ma chopo dwaro ma sani nitie mar loso gikmoko ma rito teko-.
◆ 2.Yot tiyogo: Kido mare yot ahinya, onge gik ma ng’ato nyalo ng’ado ma ng’eny, kendo yo ma otiyogo yot ng’eyo; Jotich dwaro mana tudruok gi kama gas wuokie kendo rito switch mondo ochak gige tich mondo otim tich mar ng’ado gik moko; Jotich dwaro mana timo gik madongo mag rito kendo rito gige tich mondo gitim tich mar keto punch, ma dwoko piny ahinya pek mar tiyo kod rito gige tich ne jotich.
◆ 3.Maber mar ng’ado: Gige tich nigi ng’eyo ma malo kod adier, kendo nyalo chopo ng’ado ma malo - adier e chenro mar loso. E kindeno bende, ng’wech kod liet ma wuok e kinde ma itiyoe gi ng’ado lowo bedo matin, ma konyo e rito ber mar lowo ma itiyogo.
◆ 4.Tiyo gi gik mathoth: Inyalo tiyogo kuom gik mopogore opogore mag gik ma itiyogo, moriwo nyaka chuma, plastik, yien kod mamoko. Kata obedo ni en loso plate, paip kata loso gik moko e wi lowo, inyalo timre kokalo kuom ng’ado gik moko gi yamo.
◆ 5.Digri ma malo mar loso gik moko giwegi: ka ng’ato dhi nyime gi dongruok mar teknoloji mar timo gik moko giwegi, gik ma itiyogo nyalo tudruok gi gik mamoko ma tiyo gi gik moko mondo olos laini mar loso gik moko giwegi. Mode mar loso gikmoko ma nigi rieko maduong’ni nyalo medo loso gikmoko maber kendo loso gikmoko maber.
Mar ariyo, ng’eny mar ng’ado mtoka ok ochung’ mana kuom loso gik mang’eny e tich mar loso gikmoko, to bende onyalo chopo dwaro mag ji achiel achiel kod loso gik matin. Kuom ranyisi, e weche mag loso gik moko mag ot, inyalo tiyogo e loso buche mag gik ma tudruok mag mesa kod kombe; E weche mag loso gik moko gi lwedo, onyalo konyo e loso hole mag loso gik ma olosi gi lwedo mag chuma kata mag yien. Ka itiyo gi gige ng’ado yamo, jotich nyalo chopo mapiyo kendo e yo makare tich ma tudruok gi loso, ma ok mana medo ber mar loso gik matin, to bende miyo gik ma osetieko bedo maber kendo mabeyo.
Nods mag Hoot: ng’ado yamo, jo China mag ng’ado yamo
