Lero mar mwandu
Motor mar chiemo en motor ma ji mang’eny tiyogo, ma itiyogo ahinya e tije mopogore opogore kod e puothe. Tich mare en loko teko mar stima obed teko mar masin, kendo e yo ma kamano, miyo masin tiyo maber. Motor mar chiemo nigi tich maduong’ ahinya e loso gikmoko e kindegi, kendo chik mare mar tiyo, kido mag gedo kod kuonde ma itiyogo ibiro nyiso e yo matut piny kae.
Mokwongo, ka ng’ato oneno chik mar tich, masin ma chiwo chiemo gin masin mang’eny ma DC, kendo tijegi luwore gi chik mar teko mar Lorentz. Kik ng’ato ong’e ni, ka stima ng’ado e waya, teko mar magnet bedoe e alwora mar wayano; Ka wayano ni e alwora ma oko mar teko mar magnet, obiro bedo gi teko ma teko mar magnet kelo, ma iluongo ni teko mar Lorentz. Rotor mar masin ma chiwo chiemo ni e kar ng’wech ma oseket chon, kendo ka stima kalo e rotor, ogolo teko mar ng’wech e bwo teko mar Lorentz. E tiyo kodgi, jotich nyalo ng’ado bura e wi yo ma ng’ato ng’adogo (kaka ng’ado ng’wech ma dhi nyime kod ng’ado ng’wech) kod ng’wech mar motor kuom loko yo ma ng’ato ng’adogo kod duong’ mar ng’wech ma donjo, e yo ma kamano, ginyalo luwo dwaro mag tich mag gige tich mopogore opogore mag masin, neno ni ng’ato nyalo ng’ado bura e yo makare kendo tiyo maber gi gik ma ng’ato nyalo ng’ado.
Mar ariyo, gima luwo en keto kido mag gedo. Ka awacho e yo mapile, masin mar chiwo chiemo nigi stetor, rotor, teko mar magnet kod gino mamiyo teko. Stator en gik ma ok ng’iyo e masin ma kelo teko mar magnet. Stator nigi kwan mar koil (ma bende iluongo ni windings) maloso teko mar magnet. Rotor en ng’et masin ma riembore, ma olosi gi gik ma tero gik moko. Bende nitie koil e wi rotor, kendo kuom keto stima e koilno, koilno lokore gi teko. Kaka gino ma kelo teko mar motor, teko ma kelo teko miyo motor bedo gi teko ma dwarore.
Gikone, e wi gik ma itiyogo, itiyogo ahinya e tich mang’eny nikech teko ma giwuokgo ma ok ng’ich kendo kaka ginyalo rito gik moko kaka ginyalo lokore. E tich mar loso gikmoko e kar loso gikmoko, en gino maduong’ ma miyo teko mar tero gikmoko e laini mag loso gikmoko, kaka riembo belt mag tero gikmoko mondo oter gikmoko ma ok otigodo kata gik ma osetieko loso e laini mag loso chiemo; E tich mar loso gik mitiyogo e loso gik moko, miyo teko ne yo ma itiyogo e chiemo mar masin mondo gine ni gik ma itiyogo odhi maber e kar loso gikmoko. E weche mag loso gikmoko kod kano mwandu, onyalo riembo gige ng’ado mwandu, gik ma tero mwandu, kendo yudo ng’ado mwandu e yo makare kendo tero mwandu. Motor mar chiemo nigi tich maduong’ ahinya e chiwo kony mar teko ma nyalo yie kuom tiyo maber mar gik mopogore opogore.
Nods mag Hoot: Motoka mar chiemo, China jochiw masin mar chiemo
